search
Title Image

Տավուշի մասին

«Այցելի՛ր Տավուշ։ Զգա՛ մեր ջերմությունը»
Գլխավոր  /  Տավուշի մասին

Այցելի՛ր Տավուշ։ Զգա՛ մեր ջերմությունը

Տավուշի մարզում կյանքը եռում է։ Բազմատեսակ հետաքրքիր երևույթներ նկատելու համար՝ պարզապես պետք է ուշադիր նայել շուրջը։

Այստեղ, լուսաբացին ականտես կլինեք բնության զարթոնքին, կտեսնեք, թե ինչպես են ծաղկում անտառները, ինչպես է խոտը տարածվում գետնի երկայնքով, կանաչ գորգն ամենուրեք է։ Տավուշի մարզը ձեզ կշնորհի եզակի գերուժ, հյուրընալության ընթացքում կվայելեք, կճաշակեք ու կըմբոխշնեք տրամադրություն, որը  բնորոշ է Հայաստանի ա՛յս մարզին միայն։ Տավուշը կհոգա, որպեսզի դուք ունենաք կազմակերպված և անմոռանալի հանգիստ, համեմված դյութանքով։ Ձեր առջև բացվող բնության հարուստ ներկապնակը հավերժ կմնա մտքում, իսկ տեղացիների հարազատ ընդունելությունը կջերմացնի անգամ սառնաշունչ եղանակին։

Մարդն ու բնությունը մեկ ընդհանրություն են։ Ինչպես մարդիկ են կախված բնությունից, այնպես էլ բնությունը՝ մարդկանցից։ Կարևոր է այդ հարաբերություններում ներդաշնակության հասնելը:

Գալիք հանգստյան օրերը անցկացրեք Տավուշի մարզում, որտեղ կհասկանաք, որ մեր կյանքն անքակտելիորեն կապված է հայրենի բնության հետ։

Շատ հաճախ օրվա անհանգստությունն ուզում ես փոխարինել այլ գործողություններով, որոնք օրեցօր  կրկնվող առօրյայից ծայրահեղ տարբերվում են։

Այցելի՛ր Տավուշ։ Զգա՛ մեր ջերմությունը։

Պատմություն

ՀՀ Տավուշի մարզը գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության տարածքի հյուսիս-արևելյան հատվածում։ Այն ընդգրկում է Իջևանի, Դիլիջանի, Նոյեմբերյանի և Բերդի տարածաշրջանները: Մարզը հարավում սահմանակից է ՀՀ Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերին, արևմուտքում՝ ՀՀ Լոռու մարզին, հյուսիսում` Վրաստանին և արևելքում՝ Ադրբեջանին։

Մարզն ունի 5 քաղաքային՝ Իջևան, Դիլիջան, Նոյեմբերյան, Բերդ, Այրում և 57 գյուղական համայնք:

ՀՀ Տավուշի մարզը տարածվում է Փոքր Կովկասի լեռնաշղթաների արտաքին շարի վրա՝ Վիրահայոց, Գուգարաց և Միափորի լեռների։ Տարածքի մեծ մասն ունի 800-1700 մ․ բարձրություն: Մարզի ցածրադիր կետը (Դեբեդավան գյուղ) գտնվում է ծովի մակարդակից 379 մ․ բարձրության վրա, իսկ բարձրադիր կետը՝ Միափոր  լեռը` 2993 մ․։

Տավուշը Հայաստանի ամենաանտառապատ մարզն է: Հիմնական ծառատեսակներն են հաճարենին, կաղնին, բոխին, լորենին, հացենին, թխկին, կեչին, գիհին, ընկուզենին և անտառային հատապտղավոր բույսերը: Մարզը հարուստ է նաև բազմաթիվ թեյաբույսերով՝ մասրենի, ուրց, դաղձ: Կենդանական աշխարհը նույնպես բազմազան է: Այստեղ հանդիպում են կովկասյան և բծավոր եղջերուներ, եվրոպական այծյամ, գորշ արջ, այծյամ, նապաստակ, գայլ, աղվես, լուսան, գորշուկ, կզաքիս և շատ այլ  կենդանիներ։

Տավուշում հանդիպող բույսերից շուրջ 50-ը, իսկ կենդանիների և թռչունների  զգալի մասը՝ գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։ Դրա հետևանքով էլ մարզում ստեղծվել են բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ՝ Դիլիջանի ազգային պարկը, Իջևանի, Արջատխլենու, Գանձաքարի, Գետիկի, Զիկատարի արգելավայրերը և Իջևանի, Բերդի դենդրոպարկերը։

Տավուշը հարուստ է նաև ջրային պաշարներով՝ Աղստև գետը, փոքր ավազան զբաղեցնող Դեբեդը, ինչպես նաև Ոսկեպարը, Վարագավանը, Տավուշը, Խնձորուտը: Լճերից են  Պարզը, Ժանգոտը, Գոշը:

Մարզը հարուստ է հանքային ջրերով՝ Դիլիջան Ֆրոլովա, Թթու ջուր, Ակնաղբյուրի, Վազաշենի, Ոսկեպարի, Բլդանի։  Ջրվեժներ նույնպես կան: Խնձորուտի վրա է գտնվում 15 մ․ բարձրությունից թափվող Շառաչ ջրվեժը, Խաչաղբյուր գետի վրա՝ Ենոքավան գյուղից 3 կմ․ հեռավորության վրա է գտնվում՝ Լաստիվեր ջրվեժը։

Մարզում կլիման բարեխառն է՝ չափավոր տաք ամառներով և մեղմ ձմեռներով, իսկ հյուսիսային և հյուսիս-արևելյան ցածրադիր գոտիներն աչքի են ընկնում չոր մերձարևադարձային կլիմայով: Մարզն ունի մեղմ կլիմա, թթվածնով հարուստ լեռնային մաքուր և բուժիչ օդ։ Ընդ որում, լեռնային առանձնահատկություններով պայմանավորված, մարզի հարավային և հյուսիսային մասերը կլիմայական պայմանների առումով բավականին տարբերվում են: Հյուսիսային մասերում ձմեռը տաք է, սակավաձյուն, ամպամած օրերը քիչ: Հունվար ամսվա միջին ջերմաստիճանը՝ 0.0-0.5°C է: Ամռանը բավական շոգ է, հուլիս ամսվա միջին ջերմաստիճանը կազմում է 23-24°C, բացարձակ առավելագույնը հասնում է 36°C -ի: Մարզի հարավային մասերում օդի տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 6-7°C: Ձմռանը ցրտերը չափավոր են, հունվար ամսվա միջինը կազմում է -5°C: Ամռանը զով է, շոգը՝ չափավոր (32°C):

Տավուշը հանրապետության  գյուղատնտեսական ակտիվ շրջաններից է: Վերջին տարիներին զարգացում է ապրում պտղաբուծությունը՝ ինչով մարզը նախկինում մեծ համբավ է վայելել, մեղվաբուծությունը նույնպես ակտիվ զարգացող ճյուղ է։

Չզարմանաք, եթե այլ երկրներում հանդիպեք Տավուշի մարզի արտադրանք: Մարզից արտաքին շուկա են հանվում գինիներ, պահածոներ, հանքային ջուր, ինչպես նաև քարե և փայտե, վերջերս՝ տեքստիլ արտադրատեսակներ: