search
Գլխավոր  /  Գոշավանք

Գոշավանք

2.25
0

XII դ, Գոշ գյուղ

Գոշավանքը XIII դ. եղել է Հայաստանի կրոնական, կրթական և մշակութային խոշոր կենտրոն: Գոշավանքում ընդօրինակվել և ստեղծվել են բազմաթիվ ձեռագրեր, որոնք պահվել են վանքի գրատանը։ Այստեղ է գրվել հայ իրավական մտքի առաջին աշխատանքը՝ Մխիթար Գոշի հեղինակած «Դատաստանագիրք» կամ «Գիրք դատաստանի»։

Տեղադիրք

ՀՀ Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքից 22,1 կմ արլ․ գտնվող Գոշ գյուղի եզրին, Գետիկ գետի աջ ափին:

 

Պատմություն

Միջնադարյան կրոնական, կրթական և մշակութային խոշոր կենտրոններից է: 1188 թ․, իշխան Իվանե Զաքարյանի աջակցությամբ, հիմնադրել է Մխիթար Գոշը երկրաշարժից ավերված Գետիկ վանքի մոտակայքում և այստեղ տեղափոխել միաբանությունը: Սկզբում անվանվել է Նոր Գետիկ, Մխիթար Գոշի մահվանից (1213) հետո նրա անվամբ կոչվել է Գոշավանք:

1191-96 թթ․ Հաթերքի Վախթանգ իշխանի և նրա եղբայրների օժանդակությամբ Մխիթար Գոշը կառուցել է վանքի գլխավոր՝ Ս.Աստվածածին եկեղեցին (ճարտ.՝ Մխիթար Հյուսն): 1197-1203 թթ․ Ս. Աստվածածին եկեղեցու արմ. կողմին կից կառուցվել է գավիթ (ճարտ.՝ Մխիթար Հյուսն): XIII դ. սկզբին Մխիթար Գոշը կառուցել է վանքի Ս. Առաքելոց, Ս.Հռիփսիմե մատուռները և Ս. Հոգի փայտակերտ եկեղեցին, վանքի հվ. բլրակի գագաթին՝ Ս. Համբարձման մատուռ-դամբարանը, որտեղ և թաղվել է (1213): 1231 թ․ Մարտիրոս և Գրիգոր եղբայրները Գոշավանքի համալիրի հվ-արլ. կողմում կառուցել են Ս. Գրիգոր եկեղեցին։ 1237-41թթ․, գավթի հվ. պատին գրեթե կից, ամիրսպասալար Ավագ Զաքարյանի կառավարիչ Գրիգոր Տղա իշխանը կառուցել է Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, որն իր հարդարանքի արտակարգ ճոխության և նրբագեղության համար Կիրակոս Գանձակեցին անվանել է «զարմանակերտ»։ Վանահայր Մարտիրոսի օրոք (մինչև 1241թ․) գավթից հս. Կառուցվել է նրան կամարակապ միջանցքով հաղորդակից վանքի փայտածածկ գրատունը և նրան արմ․ կից ժամատունը: 1254 թ․ Մխիթար Գոշի դամբարանի մոտ, Խաչատուր վարդապետը և Բարսեղը կառուցել են գմբեթավոր Ս. Գևորգ եկեղեցին:

 

Առանձնահատկություն

Գոշավանքում գործել է բարձրակարգ ուսումնական հաստատություն, որը պատմական աղբյուրներում անվանվել է վարժապետարան, համալսարան, ճեմարան: Գոշավանքի վարդապետարանում դասավանդել են հայոց և օտար լեզուներ (հուն., լատ.), քերականություն, փիլիսոփայություն, ճարտասանություն, երաժշտություն, գրչության արվեստ, նկարչություն: Այստեղ կրթվել և գործել են Կիրակոս Գանձակեցին և Վանական Վարդապետը, որոնք հետագայում իրենց հիմնած դպրոցներում շարունակել են Գոշավանքի վարժապետարանի ավանդները:

Սկզբնաղբյուր

Քրիստոնյա Հայաստան․ հանրագիտարան, Երևան, 2002, էջ 220-221

Latest Property Reviews

  • "Lorem ipsum dolor sit amet"
    Donec quam felis, ultricies nec, pellentesque eu, pretium quis, sem. Nulla consequat massa quis enim. Donec pede justo, fringilla vel, aliquet nec, vulputate eget, arcu. In enim justo, rhoncus ut, imperdiet a, venenatis vitae, justo. Nullam dictum felis eu pede mollis pretium. Integer tincidunt.
    2
  • "Lorem ipsum dolor sit amet"
    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa. Cum sociis Theme natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus.
    2
  • "Lorem ipsum dolor sit amet"
    Donec quam felis, ultricies nec, pellentesque eu, pretium quis, sem. Nulla consequat massa quis enim. Donec pede justo, fringilla vel, aliquet nec, vulputate eget, arcu. In enim justo, rhoncus ut, imperdiet.
    2
  • "Lorem ipsum dolor sit amet"
    Aliquam lorem ante, dapibus in, viverra quis, feugiat a, tellus. Phasellus viverra nulla ut metus varius laoreet. Quisque rutrum. Aenean imperdiet. Etiam ultricies nisi vel augue. Curabitur ullamcorper ultricies nisi. Nam eget dui. Etiam rhoncus. Maecenas tempus, tellus eget condimentum rhoncus, sem quam semper libero.
    3
Write Your MessageYour Full NameYour E-mail Address

POST A COMMENT

Write a Review

Գոշավանք

Gosh 3907, Armenia

Սոց․ կայքեր

Կապվել կազմակերպության հետ